Λαογραφία

Masticha and Chios are two words bound together, in the agricultural, social, commercial and national sectors. Chios has became well-known for its famous Masticha, the product being the reason for the producers to establish Co-Operatives and The Chios Mastic Growers Association, under the leadership of  Doctor George Stagoulis. Masticha plays an important role not only in the economy of Chios but for Greece generally.

"Της Ιστορίας οι ρίζες βαθιά ριζωμένες εκεί στα Φυτά αφού τόσον πολλές οι άμεσες πηγές της είναι.

Γράμματα των Νοτάρων- Μνημόνων από την Χίο, Βολισσό, Καμπιά και Πιτυός για τα Φυτά.
Γράμματα από τα φυτά.

Τα γράμματα αυτά (έγγραφα), αγοραπωλησίες (πωλητήρια) είναι, χαριστήρια, διαθήκες, προικοσύμφωνα, χρεωστικά ομόλογα κ.λ.π.
Παρατίθονται κατά χρονολογική σειρά, τηρούμενης και της ορθογραφίας τους."

"Χαρά νιώθω, που γράφω ξανά ύστερα από τόσα χρόνια, για γιατροσόφια, γητειές, ξόρκια και σημάδια του καιρού από το νησί των γιασεμιών, τη Χίο.
Θέλησα να προσφέρω εκτός από τη λαογραφία και στοιχεία γλωσσικά, γράφοντας έτσι γλωσσικούς ιδιωματισμούς, παραθέτοντας και λεξιλόγιο."

Χριστόφορος Γ. Γατανάς

Στο βιβλίο του Ν. Γ. Τσίκη περιγράφεται η γεωργική και η ιστορική τοποθέτηση του Πυργιού καθώς και το γλωσσικό ιδίωμα, τα βασικότερα χαρακτηριστικά, ποικίλοι ιδιωματισμοί και η γραμματική της γλώσσας. Μια εκτεταμένη φιλολογική μελέτη για το Πυργούσικο γλωσσικό ιδίωμα.

Ο σκοπός αυτής της εργασίας, που αναφέρεται στο χωριό μας Κοινή, καθώς και στην ιστορική Μονή της Επισκέψεως της Θεοτόκου, δεν είναι η προβολή των ατόμων που συνέβαλαν στη συγκέντρωση των στοιχείων και στην έκδοση τους, αλλά η διάσωση όλου αυτού του υλικού που συγκεντρώθηκε από διάφορες πηγές ώστε να μεταφερθεί στις επόμενες γενεές. [...]

Το βιβλίο έρχεται να συμπληρώσει πολλές αξιόλογες μελέτες για τη λαϊκή Ιατρική της Χϊου, ενώ περιλαμβάνει και πολλές παλαιότερες αδημοσίευτες συλλογές χιακών "γιατροσοφίων".
Το βιβλίο χωρίζεται σε 4 μέρη. Το πρώτο περιλαμβάνει τη νέα προσφορά της συγγραφέως σε συνταγές και μεθόδους λαϊκού αντικρύσματος των διαφόρων ασθενειών. Το δεύτερο περιλαμβάνει παλιότερες συνταγές γιατροσοφιών που δεν έχουν δημοσιευτεί ακόμα. Το τρίτο μέρος περιλαμβάνει αναδημοσιευμένα κείμενα παλαιότερων, σχετικών εντύπων εργασιών. Το τέταρτο μέρος περιλαμβάνει καταλόγους φαρμακευτικών φυτών, πρακτικών γιατρών και μαιών, καθώς και συλλογή ιδιωματισμών και ολίγα λαϊκά περί των ασθενειών λεγόμενα.

"Εις το χειρόγραφον τούτο περιγράφεται η ιστορία των Ψαρών από του 1769-70 μέχρι του 1824…
... Η μελέτη περί Ψαρών κατέστη μοναδική, διότι ο συγραφεύς δεν εγνώρισε μόνο την σχετικήν βιβλιογραφίαν, αλλά διέτριψεν επί έτη εις Ψαρά ως διδάσκαλος ίσως και είχε την ευκαιρίαν να γνωρίζει τον τόπο λεπτομερώς, να ακούσει όλας τας σωζομένας ακόμη παραδόσεις, να ιδή κείμενα άγνωστα.

Μια συλλογή λαογραφικών στοιχείων για το Βασιλειώνοικο από την Σοφία Καρασούλη με πολλές φωτογραφίες από το χωριό καθώς και αφηγήσεις από χωριανούς σχετικά με τον υλικό βίο, τον επαγγελματικό, τον κοινωνικό βίο, την οργάνωση και πολλά άλλα.

Μια πλούσια μελέτη λαογραφικού, ιστορικού, ναυτικού και άλλου περιεχομένου για τον Βροντάδο της Χίου από τον Γεώργιο Στ. Καλλίτση.

Η Καλαμωτή είναι ένα αντιπροσωπευτικό μεσαιωνικό χωριό με πλούσια ιστορία, άρτια πολεοδομική οργάνωση  και αρχιτεκτονική φυσιογνωμία -που διατηρούνται μέχρι και σήμερα-, με πολλά και χαρακτηριστικά ήθη και έθιμα και με έντονη πολιτιστική και πνευματική δράση.
Το βιβλίο αυτό φιλοδοξεί να αποτελέσει μια τεκμηριωμένη, αντιπροσωπευτική και πλήρη -στο μέτρο του εφικτού- παρουσίαση όλων των στοιχείων που συνέθεταν τη δομή, την οργάνωση και τις ασχολίες καθώς επίσης και την κοινωνική και πολιτισμική ζωή ενός μεσαιωνικού μαστιχοχωρίου της Χίου.

Στα πλαίσια της εργασίας καταγραφής και διάσωσης των τεκμηρίων της Χίου, η οποία ξεκίνησε το 1997 από το "Πελινναίο", επιτεύχθηκε η δημιουργία ενός μεγάλου και ενδιαφέροντος αρχείου από αφηγήσεις ανθρώπων. Περιλαμβάνεται cd.

Σ' αυτό το βιβλίο του Γιάννη Κολλιάρου καταγράφονται πολλά θέματα που αναφέρονται στον κύκλο της ζωής, στη θρησκευτική ζωή, σε προλήψεις, αινίγματα, δεισιδαιμονίες καθώς και παροιμίες και άλλα πολλά. Ένα πλούσιο και πολύτιμο υλικό για να κληροδοτηθούν στις επόμενες γενιές ο τρόπος ζωής και οι συμπεριφορές εκείνης της πολύχρονης γενιάς, που έφυγε ανεπιστρεπτή. 

Το βιλίο συνοδεύεται από μουσικό CD.

Διηρωτήθησαν πολλοί και διερωτώνται, γιατί ο Κοραής, γεννημένος στη Σμύρνη, στην οποίαν και έζησε με μια διακοπή 7 χρόνων, στο Άμστερνταμ μέχρι τα 34 χρόνια του, δεν αγάπησε ποτέ τη Σμύρνη, όσο τη Χίο την οποίαν ποτέ δεν γνώρισε.
Ο "χιωτισμός" του Κοραή, για τον οποίον τόσο κατακρίθηκε, συχνά αναιτιολόγητα, δεν είναι δυσεξήγητος. Χιώτης από πατέρα, έζησε τα παιδικά, νεανικά και πρώτα ανδρικά χρόνια, στη Σμύρνη μεν, αλλά σε περιβάλλον καθαρά χιώτικο. Όταν ανδρώθηκε με την παρόρμηση αυτών των δύο παραγόντων καταγωγής και περιβάλλοντος, κινήθηκε σε εκτίμηση, εάν μη σε θαυμασμό προς το κοινοτικό σύστημα, τα ιδρύματα, την εν γένει οργάνωση και τα επιτεύγματα των χίων υπό την δουλεία, και φυσικόν είναι να τον θερμαίνει περισσότερο η θερμή αγάπη και υπερηφάνεια γι' αυτόν των Χίων, αλλά και η πραγματική ηθική και υλική βοήθεια, την οποίαν και το κοινό της Χίου πριν την καταστροφή, και μεμονωμένοι Χιώτες προ και μετά προσέφεραν στο σοφό συμπατριώτη τους.

"Ελέχθει ότι ο Κοραής είναι περίπτωση δύσκολη και απαιτητική. Κατ' εξοχήν κλασσικός φιλόλογος, και εξ ίσου λεξικογράφος και γλωσσολόγος, ασχολήθηκε και διατύπωσε γνώμες για πλήθος θεμάτων, θέσεις οι οποίες, δεν έχουν πλήρος ερευνηθεί, ενώ η θέση του στη λαογραφία είναι ανερεύνητη, παντελώς άγνωστη στη βιβλιογραφία, εκτός από τις απλές αναφορές των Ν.Γ. Πολίτη, Δ. Λουκάτου και διεξωδικότερα στη μελέτη ομιλία του Καθηγητού κ. Στεφ. Ημέλλου "Λαογραφικά στο έργο του Κοραή"."

Συλλογή μικρών εργασιών που έχουν θέμα το Πυργί Χίου. Παρατήθονται έντεκα εργασίες που έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό του Συλλόγου Πυργουσών
Αττικής ¨ΤΟ ΠΥΡΓΙ ΧΙΟΥ".

"Λουλούδιν ένα μυρωμένο μέσα σ' ένα παρτέρι είναι Β. του χωριού μας Φυτά,. Κάθε φορά που περνώ απ' εκεί, έντονα αισθάνομαι τη μυρωδιά του.
Ανασαίνει έτσι η ψυχή.
Το λουλούδιν ετούτο, το Σχολείον μας είναι, αφού εκεί έμαθα τα πρώτα γράμματα και ένιωθα αλάφρωμα της ψυχής απ' τα χρυσά του δασκάλου μας λόγια."

Μια μελέτη του 1888 την οποία συνέγραψε ο Α. Γ. Πασπάτης σχετικά με τους ιδιωματισμούς της Χιακής γλώσσας  η οποία επανεκδόθηκε σε αναστατική έκδοση από το βιβλιοπωλείο Διονυσίου Νότη Καραβία.

Τα βιβλία αυτά είναι καρπός αγάπης γύρω από το χωριό του Αγ. Γεωργίου του Συκούση και την ιστορία του. Το πρώτο βιβλίο αποτελείται από 3 μέρη. Το πρώτο αναφέρεται στα Ιστορικά, το δεύτερο στα λαογραφικά και το τρίτο στα Γλωσσικά του χωριού.
Ο δεύτερος τόμος αναφέρεται στα Λαογραφικά θέματα του οποίου είναι τα δημοτικά τραγούδια, τα ήθη και τα έθιμα, οι γιορτές και οι τελετές, αινίγματα, ενδυμασίες και άλλα.

Τα βιβλία αυτά είναι καρπός αγάπης γύρω από το χωριό του Αγ. Γεωργίου του Συκούση και την ιστορία του. Το πρώτο βιβλίο αποτελείται από 3 μέρη. Το πρώτο αναφέρεται στα Ιστορικά, το δεύτερο στα λαογραφικά και το τρίτο στα Γλωσσικά του χωριού.
Ο δεύτερος τόμος αναφέρεται στα Λαογραφικά θέματα του οποίου είναι τα δημοτικά τραγούδια, τα ήθη και τα έθιμα, οι γιορτές και οι τελετές, αινίγματα, ενδυμασίες και άλλα.

Στο βιβλίο αυτό ο Χριστόφορος Γατανάς, με το πλούσιο συγγραφικό έργο και την ανυπέρβλητη αγάπη για την πατρίδα του, γράφει για το πολυαγαπημένο χωριό του, τα Φυτά.