Ιστορία - Αρχαιολογία

Το βιβλίο αυτό αποτελεί μια ειδική θεώρηση του Αιγυπτιώτη Ελληνισμού υπό το πρίσμα της πορείας τριών εξεχουσών οικογενειών της αλεξανδρινής παροικίας. Στο βιβλίο περιέχεται πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

40 χρόνια συμπληρώνονται από τότε που πέθανε ο Αλέξανδρος Παχνός. Τούτη η εργασία αποτελεί ελάχιστο φόρο τιμής στον υπέροχο άνθρωπο, τον εξαίρετο επιστήμονα, πολιτικό, το Χιώτη. Ιδιαίτερα τονίζεται η καταγωγή του, γιατί όλο το έργο του, και το επιστημονικό και το πολιτικό, εκτός από δίκαια οφειλή, κρίνεται και για πρόσθετο λόγο αναγκαία.

Ο Ανάβατος, σκαρφαλωμένος κυριολεκτικά στην κορυφή ενός γρανιτώδους βράχου πλαισιωμένου από πευκώδη έκταση, ίσως είναι το οπρώτο από τα περίφημα χωριά - Κάστρα μας, όπως αποδεικνύει η βυζαντινή αρχιτεκτονική του. Ο Ανάβατος, ο "Μυστράς της Χίου" προοριζόταν αρχικά να στεγάσει και να προστατεύσει τους υλοτόμους της περιοχής και συνέχισε το ρόλο του στα μεταβυζαντινά χρόνια, μέχρι που τον σώριασαν σε ερήπια οι τρομεροί σεισμοί του 1389 και του 1881.

…αν υπήρχαν και άκμαζαν κάποτε οι περίφημοι δρόμοι του μεταξιού πολύ πριν από αυτούς και την ύπαρξη τους υπήρχαν… οι δρόμοι της μαστίχας!

Γλωσσολογικά, ιστορικά, αρχαιολογικά κείμενα του Αδαμάντιου Κοραή.

Το βιβλίο αυτό περιλαμβάνει τα σημαντικότερα γεγονότα της Ελληνικής ιστορίας και της Χριστιανικής Ορθοδοξίας και αποβλέπει στην τόνωση του Εθνικού φρονήματος και του θρησκευτικού συναισθήματος των Ελλήνων και ιδιατέρως της νεολαίας.

Ελληνικό ταξίδι : Κέρκυρα, Αθήνα, Πειραιάς, Δωδεκάνησα, Σμύρνη, Έφεσος, Αϊδίνιο. Σύρος, Χίος, Λέσβος, Κωνσταντινούπολη: Φύλλα από το ημερολόγιο ενός ταξιδιού στην Ελλάδα και στην Τουρκία

Χίος, Τρίκερι, Μακρονήσι: Η Μαριγούλα αφηγείται

'Ενα τιμητικό αφιέρωμα από τους μαθητές της Γ' τάξης του Γυμνασίου Βροντάδου Χίου στους προμάχους της Χιακής Ελευθερίας, στρατιώτες, ναύτες και εθελοντές, και σ' όλους εκείνους που βοήθησαν με τον τρόπο τους στην απελευθέρωση της Χίου από τον τουρκικό ζυγό το 1912.

Το Δ.Σ. του Σωματείου "Οι φίλοι του Χιώτικου Χωριού" έχει την ικανοποίηση της δημιουργίας αυτού του λευκώματος το οποίο παρουσιάζει τη χιώτικη δαντέλα. Το Σωματείο, από την ίδρυσή του το 1956, θέλησε να ενισχύσει τη συνέχιση της παραδοσιακής χιακής χειροτεχνίας ιδρύοντας την Καρράδειο Οικοκυρική Σχολή Χίου.

Το Κέντρο Χιακών Μελετών «Πελινναίο», παρουσιάζει τέσσερα ιστορικά κείμενα που αναφέρονται στα γεγονότα της Χίου, την περίοδο της έναρξης της ελληνικής επανάστασης, κατά τα έτη 1821-22.

Η ιστορική μονογραφία του Δ. Α. Κόκκινου με τίτλο «Η εκστρατεία της Χίου κατά το διασωθέν ημερολόγιο του Τομπαζή», η μαρτυρία του Α. Μάμουκα στο κείμενό του «παράγραφος γραφής ενός Χιώτη Α. προς τον φίλο του Ν.» και η μελέτη του καθηγητή ιστορίας Π. Κοντογιάννη με θέμα «Η πυρπόλησις της τουρκικής ναυαρχίδας υπό του Κωνσταντίνου Κανάρη» δημοσιεύθηκαν σε συνέχειες στην εφημερίδα Παγχιακή κατά το έτος 1930. Το κείμενο-μαρτυρία του Γρηγορίου Φωτεινού με θέμα «Απομνημονεύματα» δημοσιεύεται από τη χειρόγραφη αντιγραφική εργασία των απομνημονευμάτων  Φωτεινού, την οποία έκανε ο αείμνηστος καθηγητής Αντώνης Στεφάνου.

Ο εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα, κυοφορήθηκε κατά την περίοδο της γερμανικής κατοχής, γαλουχήθηκε μέσα στην πολιτική αναταραχή που συνόδεψε την απελευθέρωση της χώρας, αντρώθηκε και αναδείχτηκε σε συμπληρωματκή μορφή πάλης -ανάμεσα στα δυο αντιπάλα στρατόπεδα- τη διετία 1946-1947, για να κορυφωθεί και να καταλήξει σε κανονική αναμέτρηση, με όλες τις καταστροφικές συνέπειες, τα δυο επόμενα χρόνια 1948-1949.
Η Χίος δεν κατάφερε κι ίσως δε ήταν εύκολο ν' αποφύγει την εμπλοκή της σ' αυτή τη μακροχρόνια και σε πανελλήνια κλίμακα βίαιη αναμέτρηση, δίχως αυτό βέβαια να σημαίνει πως δε θα μπορούσε να γίνει και διαφορετικά. Για το τι έφταιξε, ακόμα και σήμερα, ύστερα από μισό αιώνα και με όλα όσα κατά καιρούς έχουν γίνει γνωστά, όχι μόνο δεν είναι εύκολη, αλλά ίσως δεν υπάρχει καν μια απάντηση τέτοια που να μπορεί να δοθεί μονολεκτικά. [...]

Ο Ελληνισμός της Ρωσίας αναμφισβήτητα συνέβαλε αποφασιστικά στην απελευθέρωση του λαού μας και στην εξελικτική διαδρομή του ελληνικού κράτους. Ο Ελληνισμός όφειλε πολλά στην οικογένεια της πόλης της Φιλικής Εταιρείας (Οδησσός)...  Η πατριωτική δραστηριότητα του εθνικού ευεργέτη Θ. Π. Ροδοκανάκη, η εμβέλειά της, αγκάλιασε σχεδόν όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής, που δημιούργησε προϋποθέσεις επιτάχυνσης της απελευθέρωσης του λαού μας από την αλλοεθνή τυραννία, ενώ η φιλοπατρία και το φιλόμουσό του εκδηλώθηκαν ποικιλοτρόπως.

Οι αναμνήσεις από τα παιδικά και νεανικά μας χρόνια, όπως κι αν ήταν αυτά, είναι πάντα γλυκές γεμάτες τρυφερότητα και νοσταλγία. Οι δικές μου παιδικές και νεανικές αναμνήσεις, δεμένες στενά με το Αργέντικο, έχουν ακόμη ένα λόγο παραπάνω να είναι γεμάτες από ομορφιά και μοναδικότητα. Η ζωή μου ήταν τόσο στενά δεμένη μ' αυτά η οικογένεια μου, παππούδες και προπαππούδες, εδώ και εκατόν εβδομήντα χρόνια το αγάπησαν τόσο πολύ και δούλεψαν τόσο σκληρά για χάρη του που είναι φυσικό να το νιώθω στο αίμα μου, να το πονώ και να το νοιάζομαι, έστω κι αν η μοίρα του δεν είναι πια δεμένη με την οικογένεια μου. Ένα όμως είναι σίγουρο. Το Αργέντικο όπου κι αν ανήκει, ανήκει πρώτα-πρώτα στο μεράκι του Φίλιππου Αργέντη που το δημιούργησε το ανέστησε και αισθανόμενος το μεγαλείο του και τη σημασία του για τη Χίο το χάριζε απλόχερα σ' όλους όσους ήθελαν να το χαρούν. Γιατί στο Αργέντικο η πόρτα δεν ήταν ποτέ κλειστή. Πάντα ήταν έτοιμο να καλοδεχτεί επισκέπτες, να τους τρατάρει και να τους αποκαλύψει το μεγαλείο του και τον πλούτο του. Βέβαια τα χρόνια περνούν και οι καταστάσεις αλλάζουν. Το Αργέντικο σήμερα βρίσκεται σε άλλα χέρια και έχει άλλη μορφή. Χαίρομαι που οι καινούργιοι ιδιοκτήτες του, το αγαπούν και το σέβονται, που έχουν διατηρήσει το χαρακτήρα του και τη μορφή του και πιστεύω πως οι νέες λειτουργίες που εξυπηρετεί επιτρέπουν στους θαυμαστές του να το επισκέπτονται και να χαίρονται τις ο­μορφιές του.
Λίνα Τομάζου - Τέττερη

Η αφήγηση που κατέγραψε ο αείμνηστος Λ. Μ. Καλβοκορέσης (1884-1962) ήταν η ιστορία του παππού του Λεωνή Ι.Καλβοκορέση (1814/5-1903), που έζησε παιδί, 7 ή 8 χρονών, όπως μας λέγει ο ίδιος, τα φρικτά γεγονότα του 1822. 'Εγινε και ο ίδιος θύμα των τουρκικών βαρβαροτήτων, αλλά τελικά σώθηκε, ύστερα από πολλές περιπέτειες. Η καταγραφή έγινε το 1902, όταν ο Λ. Μ. Καλβοκορέσης ήταν 87 ή 88 χρονών, κι εκδόθηκε στοργικά από τον εγγονό του το 1914.

Οι φωτογραφίες αυτές ελήφθησαν από τον Κωνσταντίνο Γκουλάκη την εποχή του μεσοπολέμου (1927). Ο Κωνσταντίνος Γκουλάκης ήταν πλούσιος έμπορος που καταγόταν από τα Μεστά της Χίου και ζούσε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Οι φωτογραφίες του αποτελούν πολύτιμα ντοκουμέντα, που συμπληρώνουν και ζωντανεύουν τις γραπτές πηγές για την συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Είναι μοναδικές φωτογραφίες στον κόσμο, δημοσιεύονται για πρώτη φορά και αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο την ζωή των Μεστών την εποχή εκείνη.

Οι επιστολές αυτές μας προσφέρουν πολύτιμες μαρτυρίες για το εμπορικό και πολιτικό δίκτυο που οι Χιώτες είχαν οργανώσει ανάμεσα στο νησί, την Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη. Μέσω του δικτύου αυτού οι κοινότητα έλεγχε και προστάτευε τα μέλη της, προσέγγιζε τους οθωμανούς αξιωματούχους και επέβαλε την πολιτική της βούληση. Συγχρόνως όμως οι επιστολές διηγούνται το χρονικό της ομηρίας των δημογερόντων και των εμπόρων. Η δραματικότητα των τελευταίων μηνών πριν από τις σφαγές ξαναζωντανεύει μέσα από τις σελίδες αυτές και αποκαλύπτονται οι μηχανισμοί που θέτει σε εφαρμογή η κοινότητα, η οποία βρίσκεται στα πρόθυρα του αφανισμού.

Στα πλαίσια της μελέτης της τοπικής ιστορίας η μαθητική κοινότητα της Γ' Τάξης του Αδρεάδειου Γυμνασίου Βροντάδου αποφάσισε να ασχοληθεί με θέμα από τη νεότερη τοπική ιστορία. Το θέμα αυτό είναι: "Ο βομβαρδισμός του πλοίου του Ερυθρού Σταυρού WIRIL στο λιμάνι της Χίου στις 7 Φεβρουαρίου του 1944". Το θέμα προτάθηκε από το διευθυντή του σχολείου κ. Γρηγόρη Σπανό και υιοθετήθηκε από τους μαθητές.

"...Σκοπός της αναχείρας μελέτης είναι να γίνει ευρύτερα γνωστός ο σεπτός γέροντας Παχώμιος, ιδρυτής και κτίτορας της ιεράς σκήτης των Αγίων Πατέρων της Χίου και του ιερού Παρθενώνος των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης της Χίου. Για τη σύνταξη της μελέτης αυτής είχαμε στη διάθεσή μας ως κύρια πηγή εκτενή βιογραφία του διαδόχου του ιδρυτού ιερομονάχου Ανδρονίκου, η οποία, πέρα από τα βιογραφικά στοιχεία περιλαμβάνει στο τέλος διάφορα κείμενα του Γέροντος (κανόνες, νουθεσίες, κανονισμούς κ.ά.) χρήσιμα για τη μελέτη μας.

Κατοικία και περιβάλλον τον καιρό της ακμής